Fransa, 17 Ekim’de hayat pahalılığı ve akaryakıt fiyatlarına karşı düzenlenen ve ülke geneline yayılan protestoların ardından ağır bir bilançoyla yüzleşiyor. Olaylarda bir gösterici hayatını kaybederken, yaklaşık bin polis, jandarma eri ve itfaiyeci yaralandı; gözaltına alınanların sayısı ise 2 bin 400’ü aştı. Şiddet olaylarının merkezinde yer alan Paris, Marsilya, Lyon ve Limoges gibi kentlerde kamu binaları ve iş yerleri hedef alındı; Limoges’ta 143 yıllık tarihi belediye binası kundaklandı.
BAŞBAKAN LECORNU’DAN OHAL VE SOKAĞA ÇIKMA YASAĞI SİNYALİ
Fransa Başbakanı Sébastien Lecornu, kriz yönetimi kapsamında yaptığı açıklamada, bazı belediyelerden kısmi sokağa çıkma yasağı ilan etmelerini talep ettiğini duyurdu. Lecornu, bu yasakların özellikle ticari işletmeleri korumayı amaçladığını ve yerel yönetimlerle yapılan görüşmelerin ardından etkilenen bölgelerin haritasının bugün içinde paylaşılacağını belirtti. Olağanüstü hal konusunda ise kapıyı tamamen kapatmayan Lecornu, “Olağanüstü hal ilan edilmesinin gerekli olduğu düşünülürse, bunu yaparız” ifadelerini kullandı; ancak mevcut aşamada kısmi sokağa çıkma yasaklarının daha uygun bir araç olduğunu vurguladı. Başbakan ayrıca bazı bölgelerde polis takviyesi yapılacağını ve 5 Kasım’da planlanan büyük gösteriye kadar hareketin ivmesini koruma çabası olduğunu kaydetti.

MACRON’DAN İSTİFA REDDİ: “KOMUTA ZİNCİRİ KORUNMALI”
Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez, gösterilerin yönetimindeki eksiklikler nedeniyle eleştirilerin odağında yer aldı. Nunez, France Inter radyosuna yaptığı açıklamada, “İstifamı sundum çünkü tüm bu yaşananlardan ben sorumluyum” diyerek görevi bırakmayı teklif etti. Bakan, 17 Ekim gösterilerine 200 bin kişinin katılmasının beklendiğini ancak katılımın 550 bini aştığını belirterek, “Esnafa bakıp da ‘Kontrolü kaybetmedik’ diyemeyiz” ifadelerini kullandı. Ancak Elysee Sarayı’ndan yapılan açıklamaya göre Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Nunez’in istifasını, kolluk kuvvetlerinin yönetiminde devamlılık sağlanması gerektiği gerekçesiyle reddetti. Macron ayrıca Nunez’e, şiddet olaylarına karışanlara karşı en hızlı şekilde yeni eylem yöntemleri geliştirmesi ve güvenlik ile istihbarat alanındaki eksiklikler konusunda şeffaflık sağlaması talimatını verdi.
MARSİLYA’DA TOPLANMA YASAĞI, LOUVRE’DA EYLEM
Şiddet olaylarının en yoğun yaşandığı kentlerden Marsilya’da yetkililer, gece yarısından sabah 08.00’e kadar her türlü toplanma ve gösteriyi yasakladı. Kentte hafta sonu yaşanan şiddet olayları ve yağmaların ardından alınan bu kararla polisin sadece şiddet eylemlerine odaklanması hedefleniyor. Başkent Paris’te ise öğrenciler, lise protestolarına destek amacıyla Louvre Müzesi’nin girişlerini bloke etti. Müze yönetimi, École du Louvre öğrencilerinin eylemi nedeniyle kapıların planlanan saatte açılmadığını duyurdu. Öte yandan Denain kentinde belediye başkanı, 18-25 Ekim tarihleri arasında her gece 21.00-06.00 saatleri arasında sokağa çıkma yasağı ilan etti.

MACRON’DAN ULUSA SESLENME: “HESAP VERMELİLER”
Cumhurbaşkanı Macron, protestoların ardından yaptığı ulusa sesleniş konuşmasında sert bir ton kullandı. Ülkenin düzene ve sükûnete ihtiyacı olduğunu vurgulayan Macron, aşırı sol gruplar ve suç unsurlarını olayları kaosa sürüklemekle suçladı. “Yağmalayanlar zararları karşılamalı. Cumhuriyeti devirmeye çalışanlar yaptıklarının hesabını vermeli” diyen Macron, siyasi partileri ve sendikaları şiddeti açıkça kınamaya çağırdı. Macron ayrıca, kamu düzeninin korunması için gerekli görülmesi halinde bazı gösterilerin yasaklanabileceğini de sözlerine ekledi. Mağdur esnafa hızlı destek sağlanacağını belirten Cumhurbaşkanı, güvenlik ve istihbarat eksikliklerinin araştırılması için talimat verdiğini açıkladı.
SONRAKİ SÜREÇTE NE BEKLENİYOR?
Fransa’da gözaltı ve yaralı sayılarının netleşmesiyle birlikte gözler, hükümetin önümüzdeki günlerde atacağı adımlara ve 5 Kasım’da planlanan büyük gösteriye çevrildi. İçişleri Bakanı Nunez’in Marsilya ziyareti ve kentte uygulanan toplanma yasağının seyri, krizin gidişatı açısından belirleyici olacak. Olağanüstü hal seçeneğinin masada tutulması ise Fransa’da siyasi tansiyonun önümüzdeki günlerde daha da artabileceğine işaret ediyor.
