Nöbetçi Eczaneler
Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçları nedeniyle sağlık hizmetlerine erişimde zorluk yaşayan yaklaşık 1 milyon vatandaşı ilgilendiren yeni düzenleme, TBMM’nin gündemine geliyor. Bütçe görüşmelerinin ardından torba kanun teklifiyle Meclis’e sunulması beklenen düzenleme, 10 yıllık zamanaşımı süresini dolduran prim borçlarının tahsilinden vazgeçilmesini öngörüyor. Düzenlemenin yılbaşından önce yasalaşması ve 1 Ocak 2027 itibarıyla uygulanması hedefleniyor; ancak teklif henüz kanunlaşmadığı için takvim ve nihai kapsam kesinleşmiş değil.
2017 ÖNCESİ BORÇLAR SİLİNİYOR: 10 YILLIK ZAMANAŞIMI ESAS ALINACAK
Hazırlanan düzenlemenin en kritik maddesi, 1 Ocak 2017 tarihinden önce oluşan ve ödenmemiş GSS prim borçlarının gecikme cezası ve zamlarıyla birlikte silinmesini kapsıyor. Daha önceki yasal düzenlemelerle 2012, 2013, 2014, 2015 ve 2016 yıllarına ait prim borçlarının tahsilinden vazgeçilmişti. Yeni teklifle birlikte 10 yıllık zamanaşımı süresini dolduran 2016 yılı borçları da bu kapsama alınarak, borç yükünün büyük ölçüde ortadan kaldırılması amaçlanıyor.
Düzenleme, herhangi bir işte sigortalı olarak çalışmayan, eşi veya anne-babası üzerinden sağlık hizmeti alamayan ve GSS primini kendisi ödemekle yükümlü olan kişileri kapsıyor. Geçmiş dönemde prim borcunun bir bölümünü veya tamamını ödemiş olanlara ise para iadesi yapılması öngörülmüyor.
2017 VE SONRASI BORÇLAR İÇİN SİLME KARARI YOK
Yeni düzenleme yalnızca 1 Ocak 2017 öncesinde oluşan borçları kapsıyor. Bu nedenle 2017 ve sonraki yıllara ait GSS prim borçları silinmeyecek. Son yıllarda yaklaşık 10 yıllık dönemi geride bırakan prim borçlarının kanunlarla kaldırılması, ilerleyen yıllarda benzer düzenlemelerin yapılabileceği beklentisini doğursa da 2017 ve sonrasına ait borçların silinmesine yönelik kesinleşmiş bir karar bulunmuyor. Bu borçların kaldırılması için ayrıca yasal düzenleme yapılması gerekiyor.
BORCU SİLİNENLER ÖZEL HASTANEYE GİDEBİLECEK Mİ? İŞTE KRİTİK ŞART
Düzenlemenin sağlık hizmetlerine erişim açısından da önemli sonuçları olacak. Ancak 2016 yılına ait prim borcunun silinmesi, tek başına SGK anlaşmalı özel hastanelerden yararlanma hakkı sağlamıyor. Borcu silinenlerin özel hastanelerden SGK kapsamında sağlık hizmeti alabilmesi için diğer sigortalılık ve prim koşullarını da karşılaması gerekiyor.
SGK mevzuatına göre, GSS primini kendisi ödemekle yükümlü olanlar ve BAĞ-KUR’luların sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için genel olarak son bir yılda en az 30 günlük prim ödeme koşulunu sağlaması ve 60 günden fazla prim borcunun bulunmaması gerekiyor. Borçların tecil veya taksitlendirilmesi gibi istisnalar da bulunuyor. Bu nedenle 2016 yılı borcu silinen ancak sonraki yıllara ait prim borçları nedeniyle gerekli koşulları sağlayamayan kişiler, SGK üzerinden özel hastanelerden yararlanamayacak.
DEVLET HASTANELERİNDE ERİŞİM 31 ARALIK 2026’YA KADAR DEVAM EDİYOR
GSS prim borcu bulunan yurttaşların kamu hastanelerinden sağlık hizmeti alabilmesini sağlayan uygulama, 2026 yılı sonuna kadar uzatılmış durumda. 7 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı doğrultusunda, ilgili GSS ve BAĞ-KUR kapsamındaki kişiler, prim borçları bulunsa bile 31 Aralık 2026’ya kadar Sağlık Bakanlığına bağlı hastaneler ile devlet üniversitesi hastanelerinden yararlanabilecek. Ancak bu uygulama, SGK anlaşmalı özel hastaneleri kapsamıyor. Yıl sonunda sürenin yeniden uzatılmaması halinde prim borcu bulunan ve normal sigortalılık koşullarını karşılamayan kişilerin sağlık hizmetlerine erişiminde yeniden kısıtlamalar gündeme gelebilecek.
2026’DA AYLIK GSS PRİMİ 1.981,80 TL
Sosyal güvencesi bulunmayan ve GSS primini kendisi ödemek zorunda olan yurttaşların aylık prim tutarı, Aralık 2025’te yapılan artışla brüt asgari ücretin yüzde 3’ünden yüzde 6’sına çıkarıldı. SGK’nin açıkladığı tutara göre 2026 yılında aylık GSS primi 1.981,80 TL olarak uygulanıyor. Ancak hane içinde kişi başına düşen aylık geliri brüt asgari ücretin üçte birinin altında olanların GSS primleri devlet tarafından karşılanıyor. SGK verilerine göre, primini kendisi ödemekle yükümlü olanlarla primi devlet tarafından karşılananların oluşturduğu ilgili GSS kategorilerinde toplam 9 milyon 503 bin 348 kişi bulunuyor; bunların 2 milyon 51 bin 75’i primini kendisi ödemekle yükümlüyken yaklaşık 7,45 milyon kişinin primi devlet tarafından karşılanıyor.
BORÇ DURUMU E-DEVLET’TEN NASIL SORGULANIR?
GSS prim borcu bulunan vatandaşlar, e-Devlet’teki “Genel Sağlık Sigortası Tescil ve Prim Borcu Sorgulama” hizmetinden mevcut borçlarını ve sigortalılık durumlarını kontrol edebiliyor. Gelirinin prim ödemeye yeterli olmadığını düşünenler ise ikamet ettikleri yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfına başvurarak gelir testi yaptırabiliyor. Yeni düzenlemenin uygulama biçimi ise kanun teklifinin TBMM’de kabul edilmesinin ardından kesinleşecek.