Nöbetçi Eczaneler
Fransa’da liselilerin eylül ayında Paris’in yoksul kuzey banliyölerindeki okullarda başlattığı eylemler, yaklaşık bir ay içinde ülke geneline yayılan ve farklı toplumsal kesimleri bir araya getiren bir ekonomik protesto dalgasına dönüştü. 17 Ekim’de Sarı Yelekliler hareketinin çağrısıyla düzenlenen gösterilere öğrenciler, öğretmenler, veliler, işçi sendikaları, çiftçiler, emekliler ve iklim aktivistleri katıldı.
EYLEMLERİN SEYRİ VE TOPLUMSAL TABAN
Fransa İçişleri Bakanı Laurent Nunez’in açıklamasına göre 17 Ekim’de ülke genelinde yaklaşık 250 gösteri ve 80 yürüyüş düzenlendi. Paris’te öğrencilerin öncülüğündeki yürüyüş Cumhuriyet Meydanı’ndan başlayarak Nation Meydanı’nda sona erdi; Sarı Yelekliler ve sendikaların düzenlediği ikinci yürüyüş ise aynı noktadan Clichy Meydanı istikametine hareket etti. T24’ün France 24’e dayandırdığı habere göre gösterilere ülke genelinde on binlerce kişi katıldı; İçişleri Bakanlığı öğle saatleri itibarıyla Paris dışında 140 protesto ve 30 binden fazla katılımcı kaydedildiğini bildirdi. Göstericiler arasında 19 yaşındaki Lola, Reuters’a yaptığı açıklamada “Yaşam maliyeti çok yüksek, yakıt fiyatları çok yüksek. Lise öğrencileri daha fazla öğretmen ve düzgün öğrenim koşulları istedikleri için şiddete maruz kalıyor ve yaralanıyor” ifadelerini kullandı.
PARİS, MARSİLYA VE LYON’DA POLİS MÜDAHALESİ
Başkent Paris’teki Cumhuriyet Meydanı ve çevresinde polis ile göstericiler arasında arbede yaşandı. Göstericilerin bazıları anıta tırmanarak pankart ve bayrak açtı; görüntülerde mağaza vitrinlerinin kırıldığı, polisin attığı gaz bombalarının sokaklarda gaz bulutu oluşturduğu ve bazı eylemcilerin gaz bombalarını geri fırlattığı yer aldı. Reuters’ın aktardığına göre polis Paris’te protestoculara biber gazıyla müdahale etti. Marsilya ve Lyon’da da eylemciler ile güvenlik güçleri karşı karşıya geldi; Lyon’da bir turizm danışma ofisinin bulunduğu bina ateşe verildi. Fransa İçişleri Bakanlığı, 17 Ekim Türkiye saatiyle 16.30 itibarıyla ülke genelinde en az 166 kişinin gözaltına alındığını açıkladı.
OKULLARDAN SOKAĞA: BİR AYLIK BİLANÇO
Eylemlerin başlangıcı, eylül ayında Paris’in kuzey banliyölerindeki liselerde öğretmen eksikliği ve okullardaki yetersiz koşulların protesto edilmesine dayanıyor. Kısa sürede eşitsizlik, yetersiz kamu harcamaları ve düşen yaşam standartlarına yönelik ülke çapında bir harekete evrilen süreçte bilanço ağırlaştı. Liberation’ın 4 Ekim tarihli derlemesine göre eylemlerin başlangıcından bu yana en az 170 öğrenci yaralandı; Tours’da bir gencin gözünü kaybettiği bildirildi. Anadolu Ajansı’nın 15 Ekim tarihli haberine göre ise yaklaşık bir aydır süren lise eylemlerinde çoğunluğu gençlerden oluşan yaklaşık 8 bin kişi gözaltına alındı. Fransa Adalet Bakanlığı verilerine göre gözaltına alınan 7.950 kişiden 6.773’ü reşit olmayanlardan oluşuyor.
ŞOK BOMBASI YASAĞINDA GERİ ADIM
Eylemlerde polisin orantısız güç kullanımı tartışma yaratırken, 15 yaşındaki bir öğrencinin elini kaybetmesinin ardından polisin şok bombası kullanması geçici olarak yasaklanmıştı. Ancak İçişleri Bakanı Laurent Nunez, 16 Ekim’de yaptığı açıklamada Sarı Yelekliler’in geniş katılımlı protestoları öncesinde şok bombası yasağının kaldırıldığını ve gerekli görülmesi halinde kullanılabileceğini duyurdu. Bu karar, eylemlerin seyri açısından yeni bir tartışma başlattı.
SONRAKİ ADIM
Fransa genelinde gösterilerin gün içinde artmaya devam ettiği, Paris’te Champs-Elysees ve Zafer Takı çevresinde yoğun polis varlığının sürdüğü bildiriliyor. Eğitim sendikalarının destek verdiği hareketin önümüzdeki günlerde de devam etmesi bekleniyor.