Nöbetçi Eczaneler
ABD Başkanı Donald Trump, Grönland konusunda tarihi bir anlaşmaya imza atıldığını duyurdu. Truth Social hesabından yaptığı paylaşımla tüm dünyaya duyurduğu anlaşma, ABD’nin stratejik açıdan kritik öneme sahip bu Arktik adası üzerinde askeri ve ekonomik anlamda geniş yetkiler elde etmesini sağlıyor. Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen ve Grönland hükümeti tarafından da doğrulanan anlaşma, önümüzdeki hafta BM Genel Kurulu çerçevesinde resmen imzalanacak.
TRUMP: “ABD, GRÖNLAND’IN GÜVENLİĞİ ÜZERİNDE KALICI KONTROL SAĞLAYACAK”
Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada anlaşmanın detaylarını paylaştı. “Amerika Birleşik Devletleri’nin Danimarka Krallığı ve Grönland ile, ABD’ye Grönland’ın güvenliği ve diğer tüm ihtiyaçları üzerinde kalıcı kontrol sağlayan bir anlaşmaya vardığını duyurmaktan memnuniyet duyuyorum” diyen Trump, “Bu anlaşma, ABD’nin tüm endişelerini tamamen gideriyor. ABD’ye hiçbir maliyeti olmayacak!” ifadelerini kullandı.
Trump, anlaşmanın süresiz olduğunu belirterek “Sonsuz Yaşam” ifadesini kullandı: “Benim talimatımla, Danimarka ve Grönland temsilcileriyle birlikte çalışarak ABD’nin, Grönland’ın ve Amerika Birleşik Devletleri’nin güvenliğini güvence altına almak ve savunmak için Grönland’da gerekli olan her şeyi sonsuza kadar ve eksiksiz biçimde yapabilmesini garanti altına aldık.”
“HİÇBİR ABD DÜŞMANI ÜS KURAMAYACAK”
Anlaşmanın yalnızca ABD’nin askeri varlığıyla sınırlı olmadığını belirten Trump, rakip ülkelere yönelik önemli bir kısıtlama getirildiğini açıkladı: “Bundan böyle hiçbir ABD hasmı, bizim açık ve yazılı onayımız olmadan Grönland’da asla bir üs kuramayacak, askeri varlık bulunduramayacak veya hassas yatırımlar yapamayacak.”
DANİMARKA VE GRÖNLAND’DAN ONAY
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen, anlaşmayı doğrulayarak “NATO ve Avrupa için iyi” değerlendirmesinde bulundu. Anlaşmanın Danimarka’nın egemenliğini ve Grönland halkının kendi kaderini tayin hakkını tanıdığını belirten Frederiksen, anlaşmanın “Kuzey Kutbu ve Kuzey Atlantik’teki güvenliği güçlendireceğini” söyledi. Grönland Başbakanı Jens-Frederik Nielsen ise anlaşmanın Grönland’ın çıkarlarını ve uluslararası iş birliğindeki yerini tanıdığını ifade ederek, “Bu anlaşmadan hepimiz kazançlı çıkıyoruz” dedi.
ANLAŞMANIN STRATEJİK ÖNEMİ
Grönland, Kuzey Atlantik ve Arktik Okyanusu’nda, Kuzey Amerika ile Avrupa arasında stratejik açıdan kritik bir konumda bulunuyor. Ada, aynı zamanda Rusya ile ABD arasındaki olası bir füze uçuş rotasının doğrudan üzerinde yer alıyor. ABD’nin adada halihazırda Pituffik Uzay Üssü adıyla bilinen bir askeri üssü bulunuyor. 1951 tarihli bir savunma anlaşması sayesinde ABD, Grönland’da geniş uçuş ve üs kurma haklarına sahip. Yeni anlaşma, bu hakları daha da genişleterek “kalıcı” hale getiriyor.
GERİLİMİN PERDE ARKASI: İLHAK TEHDİDİNDEN ANLAŞMAYA
Anlaşmanın duyurulması, geçtiğimiz kış aylarında yaşanan büyük bir gerilimin ardından geldi. Trump, geçen kış Grönland’ı ilhak etme arzusunu defalarca dile getirmiş ve bu süreçte askeri güç kullanma seçeneğini dahi dışlamamıştı. Bu açıklamalar, Avrupa ile ABD arasındaki ilişkileri germiş ve NATO içindeki birlikteliği ciddi bir sınava sokmuştu. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin Davos’taki Dünya Ekonomik Forumu’nda yaptığı arabuluculuk sonrasında Trump, ilhak talebinden ilk etapta geri adım atmıştı. Aralarında ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ve Başkan Yardımcısı JD Vance’in de bulunduğu yetkililer, Danimarkalı ve Grönlandlı mevkidaşlarıyla kapalı kapılar ardında bir çalışma grubu oluşturmuştu. Bu görüşmelerden aylardır kamuoyuna hiçbir bilgi sızmamıştı.
ANLAŞMANIN SINIRLARI
Reuters’ın haberine göre, varılan anlaşma ABD’nin Grönland’daki askeri varlığını önemli ölçüde genişletmesinin önünü açsa da, Trump’ın uzun süredir dile getirdiği Grönland’ı ABD topraklarına katma hedefini içermiyor. Anlaşma kapsamında ABD’nin yeni üsler kurup kurmayacağı, adaya ilave asker ve silah sistemleri gönderip göndermeyeceği ise henüz açıklanmadı.
