Savaşın Gölgesinde Dolar Fırtınası: Endeks 100’ü AÅŸtı, Piyasalarda Panik Havası

ABD dolarının euro, Ä°sviçre frangı, Japon yeni, Kanada doları, Ä°ngiliz sterlini ve Ä°sveç kronu karşısındaki deÄŸerini ölçen dolar endeksi, Orta DoÄŸu’da tırmanan gerilimle birlikte adeta fırladı. Endeks, 25 Kasım 2025’ten bu yana ilk kez 100 psikolojik sınırının üzerine çıkarak 100,3 seviyesini gördü. Yıl başından bu yana yaklaşık yüzde 2 deÄŸer kazanan dolar, adeta altına meydan okuyarak en güvenli liman olduÄŸunu bir kez daha kanıtladı.

Ä°RAN-Ä°SRAÄ°L GERÄ°LÄ°MÄ° PÄ°YASALARI VURDU

ABD ve Ä°srail’in Ä°ran’a yönelik saldırıları ile Tahran yönetiminin misillemeleri, bölgede belirsizliÄŸi tavan yaptırdı. Bu belirsizlik ortamı, küresel piyasalarda güvenli liman talebini patlatırken, yatırımcıların soluÄŸu dolarda almasına neden oldu. Orta DoÄŸu’da devam eden gerilim, enerji piyasalarında arz güvenliÄŸi konusundaki kaygıları artırarak petrol fiyatlarında yukarı yönlü baskıyı güçlendirdi.

PETROL FÄ°YATLARI ENFLASYONU YENÄ°DEN ALEVLENDÄ°RÄ°YOR

Enerji maliyetlerindeki artışın küresel enflasyonu yeniden hızlandırabileceği yönündeki beklentiler, piyasalardaki risk algısını da yükseltti. Londra merkezli Ballinger Group FX Piyasalar Analisti Kyle Chapman, durumu şöyle değerlendirdi:

“ABD ve Uluslararası Enerji Ajansının (IEA) satış baskısını hafifletme çabalarına raÄŸmen ham petrolün 100 dolar civarında seyretmeye devam etmesiyle dolar endeksi, kasım ortasından bu yana en yüksek seviyesine ulaÅŸtı”.

FED’Ä°N FAÄ°Z Ä°NDÄ°RÄ°MÄ° HAYALLERÄ° SUYA DÜŞTÃœ

Jeopolitik risklerin enerji fiyatları üzerinden enflasyonu beslemesi, merkez bankalarının para politikalarında daha temkinli ve sıkı bir duruÅŸ sergilemesi gerektiÄŸi beklentisini güçlendirdi. Özellikle ABD Merkez Bankası’na (Fed) yönelik faiz indirimi beklentileri bu geliÅŸmelerle birlikte zayıfladı.

Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, Fed’in yılın ilk faiz indirimini temmuz toplantısında yapacağı beklentileri ötelenirken, yıl genelinde daha önce 2 olan gevÅŸeme adımı beklentisi 1’e düştü. Yani piyasalar artık Fed’in bu yıl sadece bir kez faiz indireceÄŸini fiyatlıyor.

PARÄ°TELERDE KAN KAYBI

Doların küresel çapta değer kazanması, diğer para birimleri karşısında da sert hareketlere yol açtı:

Euro/dolar paritesi 1,1433 seviyesine kadar gerileyerek AÄŸustos 2025’ten bu yana en düşük seviyeyi gördü . Avrupa ekonomisindeki durgunluk endiÅŸeleri ve enerji krizi, euroyu adeta eritiyor.

Dolar/Ä°sviçre frangı paritesi 0,7895 ile 23 Ocak 2026’dan bu yana en yüksek seviyeye çıktı . Geleneksel güvenli liman Ä°sviçre frangı bile dolar karşısında tutunamıyor.

Dolar/yen paritesi ise 159,68 ile Temmuz 2024’ten bu yana en yüksek seviyeyi test etti . Japon Merkez Bankası’nın ultra gevÅŸek para politikasını sürdürmesi, yenin deÄŸer kaybını hızlandırıyor.

UZMANLAR NE DÄ°YOR?

Societe Generale FX Strateji Başkanı Kit Juckes, doların yükselişinin kalıcı olabileceğini belirterek şu çarpıcı değerlendirmeyi yaptı:

“ABD BaÅŸkanı Donald Trump daha zayıf bir doları ve daha düşük faiz oranlarını tercih ettiÄŸini açıkça söylüyor. Ancak ABD ekonomisinin dirençli olduÄŸunu kanıtladı. ABD, artık önemli bir petrol üreticisi ve doların rezerv para birimi statüsü belirsizlik zamanlarında bu para birimini desteklemeye devam ediyor”.

Juckes, öngörüsünü de ekledi: “ABD ekonomisinde önemli bir yavaÅŸlama ve petrol fiyatlarındaki yükseliÅŸin tersine dönmesi gibi bir durum yaÅŸanmadığı sürece, doların bu yıl boyunca ve 2027’ye kadar yükselmeye devam etmesini bekliyoruz”.

İstanbul Bilgi Üniversitesi Ekonomi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Erhan Aslanoğlu ise dolara yönelişin nedenlerini şöyle sıraladı:

“Doların dünyanın en büyük rezerv parası olmasının yanı sıra dünya ticaretinde ve yatırımlarında yüzde 57-58 payının olması güvenli liman statüsünü devam ettiriyor. Yatırımcı dolar tutmayı tercih ediyor çünkü dünyanın her yerinde dolarla bir ÅŸey alabilir, yatırım yapabilir”.

AslanoÄŸlu, altının da güvenli liman olarak öne çıktığını ancak herkese yetecek kadar altın bulunmadığını vurgulayarak, “Herkese yetecek kadar doları ABD basıp saÄŸlayabilir. Ana nedenlerden birisi de bu” dedi.

TÃœRKÄ°YE’DE DOLAR VE EURO NE DURUMDA?

Yurt içinde de hareketlilik devam ederken, dolar/TL 43,85 lira seviyesinden iÅŸlem görürken, euro ise 51,72 TL seviyelerinde seyrediyor. Jeopolitik risklerin artması ve küresel dolar talebi, TL’yi de baskılamaya devam ediyor.

GÖZLER BÖLGEDE

Jeopolitik risklerin enerji fiyatları üzerinden küresel varlık fiyatlamalarını etkilemeye devam ettiÄŸi deÄŸerlendiriliyor. Gözler ÅŸimdi, Orta DoÄŸu’da tansiyonun düşürülüp düşürülemeyeceÄŸine ve merkez bankalarının bu yeni tabloya nasıl tepki vereceÄŸine çevrilmiÅŸ durumda.

Ancak uzmanlara göre, jeopolitik risklerin azalması ve petrol fiyatlarının gerilemesi olmadığı sürece doların güçlü seyri devam edebilir. Savaşın gölgesinde dolar fırtınası dinmek bilmiyor.