Nöbetçi Eczaneler
İsteği dışında işsiz kalan sigortalıların gelir kaybını telafi etmek amacıyla 1999 yılında kurulan İşsizlik Sigortası Fonu, 2025 yılında da işsizlerden çok işverenlere kaynak aktaran bir yapı olarak dikkat çekti.
2024 yılını 358 milyar 971 milyon 745 bin lira büyüklükle kapatan fon, işçi ve işveren primleri ile devlet katkısı sayesinde büyümesini sürdürdü. Fonun gelirleri; sigortalının prime esas brüt kazancı üzerinden alınan yüzde 2 işveren, yüzde 1 sigortalı primi ve yüzde 1 devlet katkısından oluştu.
FON 1 YILDA YÜZDE 75 BÜYÜDÜ
Geçen yıl fon gelirlerinin 259 milyar 159 milyon lirası işçi ve işveren primlerinden, 83 milyar 317 milyon lirası devlet katkısından, 151 milyar 225 milyon lirası faiz gelirlerinden ve 32 milyar 343 milyon lirası diğer kalemlerden oluştu. Fonun toplam varlığı 2025’te yüzde 75 artarak 628 milyar 479 milyon liraya ulaştı.
İŞSİZE 80 MİLYAR, PATRONA 161 MİLYAR TL
Ancak fonun bu büyümesinden işsizler değil, patronlar yararlandı.
2025 yılında fondan;
- İşsizlere 80 milyar 650 milyon TL işsizlik ödeneği,
- İşveren teşvik ve desteklerine 97 milyar 231 milyon TL,
- Aktif İşgücü Programlarına 43 milyar 762 milyon TL,
- İşbaşı Eğitim Programlarına 29 milyar 79 milyon TL
ödeme yapıldı.
Böylece işverenlere yapılan toplam ödeme 161 milyar 72 milyon TL ile işsizlere yapılan ödemeyi iki katından fazla geçti.
22 MİLYON BAŞVURU, 173 MİLYAR TL ÖDEME
Mart 2002’den 2025 yılı sonuna kadar 22 milyon 592 bin 53 kişi işsizlik ödeneğine başvururken, yalnızca 12 milyon 100 bin 457 kişi ödenek almaya hak kazandı. Bu dönemde işsizlere yapılan toplam ödeme 173 milyar 785 milyon TL olarak gerçekleşti.
DİSK-AR: FON SERMAYENİN FONU HALİNE GELDİ
DİSK Araştırma Merkezi’nin (DİSK-AR) 2023-2025 dönemini kapsayan verilerine göre, son üç yılda İşsizlik Sigortası Fonu giderlerinin sadece yüzde 27’si işsizlik ödeneğine ayrıldı. Buna karşın işverenlere yönelik doğrudan ve dolaylı teşviklerin payı yüzde 54’ü aştı.
Raporda, işverenlere yüzde 38 oranında doğrudan teşvik sağlandığı, işbaşı eğitim programlarının ise ucuz işgücü desteğine dönüştüğü vurgulandı.
Uzmanlar, işsizler için kurulan fonun giderek sermaye destek mekanizmasına dönüştüğüne dikkat çekerek, fonun kuruluş amacına uygun şekilde yeniden düzenlenmesi gerektiğini ifade ediyor.