Küresel zaman sisteminde köklü bir değişiklik kapıda. Yıllardır atom saatleriyle Dünya’nın dönüşüne dayalı zaman arasındaki farkı belirli sınırlar içinde tutmak için başvurulan “artık saniye” uygulaması, Versailles’da düzenlenen konferansta alınan kararla rafa kaldırılıyor. Bu uygulama kapsamında ihtiyaç duyulduğunda saatlere bir saniye eklenerek bazı dakikaların 61 saniye sürmesi sağlanıyordu.
DİJİTAL ALTYAPIDA ÇÖKÜŞLERE NEDEN OLUYORDU
Zaman sistemlerine yapılan bu müdahaleler, dijital altyapılar açısından ciddi sorunları beraberinde getiriyordu. Reddit ve LinkedIn gibi platformlarda geçmişte yaşanan sistem aksaklıkları, artık saniye uygulamasının teknoloji dünyasında yarattığı risklere örnek gösterildi. Uçuşlarda yaşanan gecikmeler ve küresel iletişim ağlarındaki aksaklıklar da zaman ayarlamalarının operasyonel etkileri arasında yer aldı.
NEGATİF ARTIK SANİYE RİSKİ DE GÜNDEMDEYDİ
Dünya’nın dönüş hızındaki değişimler nedeniyle gelecekte bir saniyenin çıkarılmasını gerektirebilecek “negatif artık saniye” olasılığı da tartışılıyordu. Daha önce hiç uygulanmamış bu yöntemin, yazılımlar ve dijital sistemler açısından yeni ve öngörülemeyen sorunlar oluşturabileceği değerlendiriliyordu.
YENİ YAKLAŞIM: MÜDAHALE ETME, İSTİKRARI KORU
Versailles’daki konferansta ele alınan kararla, atom saatleri ile Dünya’nın dönüşüne dayalı zaman arasındaki farkın belirli bir eşiğe ulaşmasına kadar müdahale edilmemesi yaklaşımı benimsendi. Bu yaklaşımın amacı, saatlere düzenli aralıklarla saniye eklenmesi veya çıkarılması ihtiyacını ortadan kaldırarak küresel zaman sistemini daha istikrarlı hale getirmek.
GÜNLÜK HAYATTA DEĞİŞİKLİK BEKLENMİYOR
Gündemdeki düzenlemenin vatandaşların günlük yaşamında doğrudan bir değişikliğe yol açması beklenmiyor. Akıllı telefonların, bilgisayarların ve kol saatlerinin gösterdiği saatlerde günlük kullanım açısından ani bir farklılık öngörülmüyor. Değişiklik, daha çok sistem altyapısı ve teknik düzenlemeleri ilgilendiriyor.
TÜRKİYE’Yİ DE İLGİLENDİREN OYLAMA: MAYIS 2027
Uluslararası Ağırlıklar ve Ölçüler Bürosu üyesi, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 69 ülkenin artık saniye uygulamasının kaldırılmasına ilişkin öneriyi oylaması bekleniyor. Önerinin kabul edilmesi halinde düzenlemenin Mayıs 2027’de yürürlüğe girmesi öngörülüyor.
