Nöbetçi Eczaneler
Türkiye, dijital dünyada çocukların korunmasına yönelik en kapsamlı adımlardan birini atmaya hazırlanıyor. Cumhurbaşkanlığı Siber Güvenlik Başkanlığı tarafından hazırlanan ve 10 Ekim 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan “Sosyal Ağ Sağlayıcı Tarafından Çocuklara Özgü Ayrıştırılmış Hizmet Sunulmasına ve Yaş Doğrulamaya İlişkin Yönetmelik”, 1 Kasım 2026 itibarıyla yürürlüğe giriyor. Düzenleme, 15 yaşını doldurmamış çocukların sosyal medya platformlarında yeni hesap açmasını fiilen imkânsız hale getirirken, mevcut hesaplar için de kritik bir takvim işliyor.
YENİ HESAPLAR İÇİN E-DEVLET BELİRTECİ ZORUNLULUĞU
Yönetmeliğin en dikkat çekici yeniliği, yaş doğrulama sürecinin tamamen merkezî bir sisteme bağlanması. Buna göre, sosyal medya platformlarında ilk kez hesap açmak isteyen tüm kullanıcılar (yalnızca çocuklar değil, yetişkinler de dahil) e-Devlet Kapısı üzerinden alınan “yaş doğrulama belirteci” ile yaşlarını doğrulamak zorunda kalacak. Bu belirteç, yalnızca kullanıcının yaş eşiğini karşılayıp karşılamadığı bilgisini içerecek; kimlik tespiti veya başka bir kişisel veri sosyal medya platformlarıyla paylaşılmayacak. Uygulama kapsamında yaşının 15’in altında olduğu belirlenen çocukların hesap açma talepleri doğrudan reddedilecek.
MEVCUT HESAPLAR İÇİN SON TARİH: 31 MART 2027
Düzenlemenin yürürlüğe girmesi, mevcut sosyal medya hesaplarının 1 Kasım’da topluca kapatılacağı anlamına gelmiyor. Yönetmelik, hâlihazırda aktif olan ve yaş doğrulama belirteciyle doğrulanmamış tüm hesapların 31 Mart 2027 tarihine kadar doğrulanmasını zorunlu kılıyor. Bu tarihe kadar doğrulama işlemini tamamlamayan veya yaşının 15’in altında olduğu tespit edilen kullanıcıların hesapları kapatılacak. Dolayısıyla Instagram, TikTok, YouTube ve benzeri platformlardaki milyonlarca hesap için belirleyici olan, kullanıcının e-Devlet belirteciyle 15 yaşını doldurduğunu kanıtlayıp kanıtlayamayacağı olacak. TÜİK verilerine dayandırılan hesaplamalara göre, 6-15 yaş aralığındaki yaklaşık 12 milyon çocuğun yüzde 66,1’i sosyal medya kullanıyor; bu da yaş doğrulama sürecinin yaklaşık 10 milyon hesabı doğrudan etkileyebileceği anlamına geliyor.
15-18 YAŞ GRUBUNA “AYRIŞTIRILMIŞ HİZMET” KALKANI
Yönetmelik, yalnızca 15 yaş altını değil, 15-18 yaş aralığındaki kullanıcıları da kapsayan koruyucu tedbirler getiriyor. Bu yaş grubundaki çocuklara sunulacak hesaplar varsayılan olarak gizli olacak; takipçi ve takip edilen listeleri diğer kullanıcılara görünmeyecek. Çocuk hesaplarında canlı yayın yapılamayacak, ekran görüntüsü alınmasını önleyici teknik tedbirler uygulanacak ve “sonsuz kaydırma” (infinite scroll) mekanizması devre dışı bırakılacak. Ayrıca platformlar, çocukların davranışlarına göre kişiselleştirilmiş ticari reklam ve profilleme faaliyeti yürütemeyecek.
EBEVEYNLERE HESAP VE HARCAMA DENETİMİ
Sosyal ağ sağlayıcılarına getirilen bir diğer önemli yükümlülük, ebeveynlere yönelik denetim araçları sunulması. Platformlar, Türkçe dilinde ve erişilebilir arayüzlerle ebeveynlerin çocuklarının hesap ayarlarını kontrol edebilmesine, sosyal medya kullanım sürelerini sınırlandırabilmesine ve ücretli işlemler üzerinde denetim sağlayabilmesine imkân tanıyacak. Kurallara uymayan platformlar ise yaptırımlarla karşı karşıya kalabilecek. Yönetmelik ayrıca, yaş doğrulama sonuçlarına veya hesap kapatma kararlarına itiraz edebilmek için Türkçe, ücretsiz ve erişilebilir bir başvuru mekanizması kurulmasını da zorunlu kılıyor; başvuruların tamamen otomatik sistemlerle değil, “anlamlı insan incelemesi” ile sonuçlandırılması gerekiyor.
DMM’DEN SAHTE YAŞ DOĞRULAMA MESAJLARINA KARŞI KRİTİK UYARI
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesine günler kala, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi (DMM) dolandırıcılık girişimlerine karşı vatandaşları uyardı. DMM’nin 23 Ekim 2026 tarihli açıklamasına göre, kötü niyetli kişiler “Hesabınız kapatılacak” veya “Yaş doğrulamanızı hemen yapın” gibi ifadeler içeren sahte SMS, e-posta ve sosyal medya mesajlarıyla kullanıcıların kişisel ve finansal bilgilerini ele geçirmeye çalışıyor. DMM, mevcut hesaplar için doğrulama süresinin 31 Mart 2027’ye kadar devam ettiğini hatırlatarak, “Bugün doğrulamazsanız hesabınız kapatılacak” şeklindeki panik oluşturmayı amaçlayan mesajlara itibar edilmemesi gerektiğini vurguladı. Yetkililer, yaş doğrulama işlemlerinin yalnızca turkiye.gov.tr adresi veya resmî e-Devlet mobil uygulaması üzerinden ve ücretsiz olarak yapılabileceğini belirtiyor; e-Devlet şifresi, SMS doğrulama kodları veya banka kartı bilgilerinin hiçbir kişi veya platformla paylaşılmaması gerektiği hatırlatılıyor.