Üsküdar Belediye Meclisi’nde görüşülen 2027 Mali Yılı Bütçesi ve Performans Programı, belediyenin mali yapısına ilişkin çarpıcı verileri ortaya koydu. Belediye Başkan Vekili Dündar Ziya Gültekin, meclis kürsüsünden yaptığı açıklamada belediyenin borç stoku, taşınmaz satışları, nakit varlığı, faiz giderleri, yatırım harcamaları ve personel giderlerine ilişkin rakamları kamuoyuyla paylaştı.
TOPLAM BORÇ 6 MİLYAR 650 MİLYON LİRAYA ULAŞTI
Gültekin, 12 Eylül 2026 itibarıyla belediyenin mali tablosunu şu sözlerle açıkladı:
“12 Eylül 2026 itibarıyla belediye tüzel kişiliğimizin borcu 1 milyar 271 milyon liradır. ÜSPER’in borcu 5 milyar 316 milyon, Kent A.Ş.’nin borcu ise 63 milyon liradır. Böylece toplam borcumuz 6 milyar 650 milyon liraya ulaşmıştır. Nisan 2024’te ise belediye tüzel kişiliğinin borcu 487 milyon, ÜSPER’in borcu 555 milyon liraydı. Kent A.Ş.’nin de borcu bulunmuyordu ve toplam borcumuz 1 milyar 42 milyon liraydı. Mutlak artış 5,61 milyar lira, oransal artış ise yüzde 538,8’dir. Başka bir ifadeyle borç stoğumuz yaklaşık 2,5 yılda 6 kat büyümüştür.”
Açıklanan verilere göre belediye ve bağlı şirketleri ÜSPER ile Kent A.Ş.’nin toplam borcu Nisan 2024’te 1 milyar 42 milyon lira seviyesindeyken, 12 Eylül 2026 itibarıyla 6 milyar 650 milyon liraya yükseldi. Böylece söz konusu dönemde toplam borçta yaklaşık 5,61 milyar liralık artış gerçekleşti.
171 TAŞINMAZIN 164’Ü SATILDI, ELDE 7 TAŞINMAZ KALDI
Belediyenin mülkiyetindeki taşınmazların satışına ilişkin verileri de paylaşan Gültekin, çarpıcı bir tablo ortaya koydu:
“Nisan 2024 yılının başında belediyemizin mülkiyetinde 171 tane taşınmaz bulunuyordu. Bu tarihten bu yana 164 tane taşınmazın satışı yapılmış ve bu satışlardan 2 milyar 508 milyon lira gelir elde edilmiştir. Bugün belediyemizin mülkiyetinde yalnızca 7 adet toplam 265 milyon 577 bin lira tutarında taşınmaz kalmıştır maalesef. Bugün elimizdeki tüm nakdi ve satılabilir tüm taşınmazları bir araya getirsek bile borcumuzun ancak yüzde 5’ini karşılayabiliyoruz. İki buçuk yıl önce borcundan fazla varlığı olan bir belediye varken bugün hem varlıkları tükenmiş hem de yerine maalesef taşınmazları satılmış ve yerine yeni taşınmaz veya yeni bir mülk üretilmemiş bir belediye ile karşı karşıyayız. Dikkatinizi şuna çekmek istiyorum arkadaşlar, bu bütçe 2 milyar 760 milyon liralık taşınmaz satışı üzerine kurulmuştur.”
Verilere göre, Nisan 2024’te 171 taşınmaz bulunurken bu tarihten sonra 164 taşınmaz satıldı ve 2 milyar 508 milyon lira gelir elde edildi. Belediyenin elinde toplam 265 milyon 577 bin lira değerinde yalnızca 7 taşınmaz kaldı. Mevcut nakit varlığı ile satılabilir taşınmazların toplamının belediyenin borcunun ancak yüzde 5’ini karşılayabildiği belirtildi.
MAHKEME KARARLARINDAN DOĞAN 1,4 MİLYAR LİRALIK BORÇ
Belediyenin mevcut varlıklarının toplam borcun karşılanmasında yetersiz kaldığı belirtilirken, mahkeme kararlarından doğan 1,4 milyar liralık tahakkuk etmemiş borcun da sırada beklediği ifade edildi. Söz konusu tutar, belediyenin mali durumuna ilişkin açıklamalarda yer alan diğer borç kalemlerinden ayrı olarak gündeme geldi.
FAİZ GİDERLERİ 2 MİLYON LİRADAN 76 MİLYON LİRAYA ÇIKTI
Belediyenin faiz giderleri ve nakit varlığına ilişkin de bilgi veren Gültekin, mali tablonun vahametini şu sözlerle anlattı:
“Faiz giderleri için yalnızca 2 milyon liralık bir pay ayrılmış ancak maaş ödemeleri için çekilen kredinin faiziyle bu rakam 76 milyon liraya kadar ulaşmış. Kasa tarafında ise Nisan 2024’te 240 milyon lira olan toplam nakit varlığımız, 12 Eylül 2024 itibarıyla 44 milyon liraya gerilemiştir. Değerli arkadaşlar, yani eviniz var, eğer siz 60.000 lira maaş alıyor, 80.000 lira para harcıyorsanız her ay 20.000 lira açık vereceksiniz demektir. Bu 20.000 lira açığı da ya babanızdan kalan tarlayı satarsınız ya da kredi çekersiniz. Biz ikisiyle de muhatap olduk maalesef.”
Açıklamalara göre faiz giderleri 2 milyon liradan 76 milyon liraya çıktı, belediyenin nakit varlığı ise 240 milyon liradan 44 milyon liraya geriledi.
YATIRIM BÜTÇESİNİN SADECE YÜZDE 28’İ HARCANABİLDİ
Parklar ve yollar gibi yatırımlara ayrılan kaynakların kullanımına değinen Gültekin, vatandaşların sıkça dile getirdiği şikayetlerin kaynağına işaret etti:
“Parklar ve yollar gibi yatırımları kapsayan sermaye giderleri için 2026 yılında 1 milyar 961 milyon lira planlanmış. İlk 9 ayda ise yalnızca 541 milyon lira yani yaklaşık yüzde 28’i harcanabilmiştir. Üsküdar’da kaldırımlar neden yapılmıyor, asfaltlarımız neden bozuk, parklarımız neden bu halde diye soruların cevabı aslında bu tablonun arasında gizli. Sosyal yardımlar için 2026 yılında 448 milyon 500 bin lira planlanmışken ilk 9 ayda 152 milyon lira harcanmıştır. 2027 yılında sosyal yardımlara ayrılan kaynak 666 milyon 825 bin liraya çıkarılmıştır. Tabii 666 milyon liraya çıkarılması önemli değil, bunun harcanması önemli. İnşallah bu kaynakla komşularımızın, dar gelirlilerimizin yanında olacak, Üsküdar’ın merhametle paylaşan veren eli olmayı sürdüreceğiz.”
2026 yılı için sermaye giderlerine ayrılan 1 milyar 961 milyon liranın ilk 9 ayda yalnızca 541 milyon lirası kullanıldı. Sosyal yardımlar için planlanan 448 milyon 500 bin liranın ise 152 milyon lirası harcandı. 2027 yılı için sosyal yardımlara ayrılan kaynak 666 milyon 825 bin liraya çıkarıldı.
PERSONEL GİDERLERİ BÜTÇENİN ÜÇTE BİRİNİ AŞIYOR
Belediyenin harcama kalemleri ve personel giderlerine ilişkin değerlendirmelerini sürdüren Gültekin, belediyenin “obez bir istihdam yapısına” dönüştüğünü savundu:
“Bu dönemde yaptığımız harcamalar içinde toplam personel giderlerimiz 2 milyar 509 milyon lira ile yüzde 36 paya sahip. Buna karşılık yatırımlara yönelik sermaye giderlerinin payı yüzde 8, sosyal yardımların payı ise yaklaşık yüzde 2 düzeyinde kalıyor. Gelir üretilemediği için planlanan sosyal yardımlar ve yatırımlar da yapılamamıştır. Bu tablo plansızlığın, öngörüsüzlüğün sonucudur. Tüm belediyecilik faaliyetleri aksamaktadır. Belediyemiz yalnızca obez bir şekilde istihdam yapan bir kurum haline dönüşmüştür. Memur, işçi ve ÜSPER çalışanlarını kapsayan personel giderimiz toplam 5 milyar 430 milyon lira ile bütçemizin yüzde 34’üne karşılık geliyor. Toplam personel hakedişleri hesaplandığında bu tutar yani SSK, yan haklar, personelimize tanıdığımız diğer ek gelirleri hesapladığımızda bu 5 milyar 430 milyonluk rakamın 8,4 milyar liraya kadar çıkacağını öngörüyoruz. Bu yılki gelirimiz de zaten bu rakamlardaydı. Yani önümüzdeki yıl bu yıl topladığımız gelir kadar bir rakamı sadece personelimize ayırmış durumdayız.”
Açıklanan verilere göre personel giderleri 2 milyar 509 milyon lira ile harcamalar içerisinde yüzde 36 paya sahip oldu. Yatırımlara yönelik sermaye giderlerinin payı yüzde 8, sosyal yardımların payı ise yaklaşık yüzde 2 seviyesinde kaldı. Memur, işçi ve ÜSPER çalışanlarını kapsayan personel giderinin 5 milyar 430 milyon lira ile bütçenin yüzde 34’üne karşılık geldiği, SSK ödemeleri ve yan haklar dahil edildiğinde toplam tutarın 8,4 milyar liraya kadar çıkabileceği öngörülüyor.
