Ticaret Bakanlığı’nın 2026 yılı Kurumsal Mali Durum ve Beklentiler Raporu’na göre, ikinci el araç piyasasında yeni bir dönemin kapısı aralanıyor. Bakanlık, yıl sonuna kadar Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi‘ni kurarak motorlu kara taşıtı ekspertiz raporlarının dijital ortamda oluşturulmasını, kaydedilmesini, doğrulanmasını ve denetlenmesini sağlayacak.
Yeni sistemle birlikte ekspertiz işletmeleri düzenledikleri tüm raporları Bakanlık bünyesindeki bu merkezi sisteme kaydetmek zorunda olacak. Raporlar üzerinde sonradan değişiklik yapılmasını engelleyen bu sistem, sahte rapor riskini tamamen ortadan kaldırmayı hedefliyor.
KAREKODLA ANINDA DOĞRULAMA DÖNEMİ
Vatandaşlar için en dikkat çekici yenilik ise raporlar üzerinde yer alacak karekod olacak. Alıcılar, bu karekod aracılığıyla ekspertiz raporunun doğruluğunu anında teyit edebilecek. Böylece ikinci el araç alım-satımında yaşanan mağduriyetlerin önemli ölçüde azaltılması hedefleniyor.
Bugüne kadar ekspertiz raporlarının merkezi bir sistemden bağımsız ve uygulama birliği olmayan yöntemlerle düzenlenmesi, haksız ticari uygulamalara ve tüketici mağduriyetlerine yol açabiliyordu. Yeni düzenleme bu sorunları kökten çözmeyi amaçlıyor.
EKSPERTİZ SEKTÖRÜNE YETKİ BELGESİ ZORUNLULUĞU
Yönetmelik taslağına göre, motorlu kara taşıtı ekspertiz hizmeti veren işletmelerin faaliyetlerini sürdürebilmeleri için yetki belgesi alması zorunlu hale gelecek. İşletmelere yetki belgesi verilmesi için:
- TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi’ne sahip olma
- Mesleki yeterlilik belgesi olan teknik sorumlu istihdam etme
- Mesleki sorumluluk sigortası yaptırma
gibi şartlar getirilecek. Bu düzenlemeyle ekspertiz hizmetlerinde kalite ve güvenilirliğin artırılması, kayıt dışı ve denetimsiz uygulamaların önüne geçilmesi hedefleniyor.
KİRALAMA SEKTÖRÜNDE MERKEZİ TAKİP BAŞLIYOR
İkinci el araç piyasasındaki bu köklü değişimin yanı sıra, Motorlu Kara Taşıtı Kiralama Bilgi Sistemi de hayata geçirilecek. Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan “Motorlu Kara Taşıtlarının Kiralanması Hakkında Yönetmelik” Resmi Gazete’de yayımlandı.
Yeni sistemle birlikte:
- Kiralık araçların takibi ve kontrolü merkezi bir sistem üzerinden yapılacak
- Ticari faaliyet kapsamında araç kiralayan işletmeler için yetki belgesi zorunluluğu getirilecek
- Yetki belgesi başvuruları kurulacak bilgi sistemi üzerinden gerçekleştirilecek
İşletmelerin yetki belgesi alabilmesi için meslek odasına kayıtlı olma, vergi mükellefiyetinin bulunması ve işletme sorumlularının en az ilköğretim mezunu olması gibi şartlar aranacak. Motorlu kara taşıtı kiralama faaliyetleri ile kiralamaya konu taşıtların takip ve kontrolü amacıyla sistemin 1 Ocak 2027’ye kadar kurulması planlanıyor.
DENETİMLER SIKILAŞIYOR, CEZALAR ARTIYOR
Ticaret Bakanlığı, ikinci el motorlu kara taşıtı ticaretine yönelik denetimleri de yaygınlaştıracak. Sektörde kayıt dışılığın azaltılması ve spekülatif fiyat artışları ile stokçuluğa karşı çalışmalar yoğunlaştırılacak.
Bakanlık verilerine göre, 2026 yılının ilk altı aylık döneminde 121 işletmeye 123,7 milyon lira idari para cezası uygulandı. Ceza gerekçeleri arasında 6 ay 6 bin kilometre pazarlama ve satış kısıtlaması, ilan kısıtlaması ve yetki belgesiz ticaret faaliyetinde bulunma gibi aykırılıklar yer aldı.
